Nieobrzynana i obrzynana nie oznacza odpowiednio „lepsza” i „gorsza”. To dwa stany przygotowania krawędzi. Wybór zależy od geometrii elementów, wymaganej naturalnej krawędzi, możliwości rozkroju, sposobu pomiaru i kosztu pracy potrzebnej do uzyskania formatek.
Na czym polega różnica?
| Cecha | Tarcica nieobrzynana | Tarcica obrzynana |
|---|---|---|
| Krawędzie | Zachowują obrys pnia; mogą obejmować korę, oflis i biel. | Są odcięte wzdłużnie, zwykle w kierunku prostych lub użytkowych boków. |
| Szerokość | Zmienna na długości; wymaga ustalenia sposobu pomiaru. | Łatwiejsza do zmierzenia, choć krawędź nie musi być gotowa do klejenia. |
| Rozkrój | Daje swobodę ustawienia elementów względem obrysu, wad i rysunku. | Skraca etap usuwania naturalnej krawędzi i ułatwia planowanie prostokątnych formatek. |
| Zastosowanie | Blaty live edge, indywidualna selekcja, projekty wykorzystujące pełny rysunek deski. | Produkcja powtarzalnych elementów, lameli, ram i części o prostych krawędziach. |
Obrzynanie nie usuwa automatycznie sęków, pęknięć, naprężeń ani krzywizny. Nieobrzynana deska nie gwarantuje natomiast atrakcyjnej naturalnej krawędzi na całej długości. Oba rodzaje trzeba oceniać jako konkretną partię, a nie wyłącznie przez nazwę.
Szerokość całkowita a szerokość użyteczna
W nieobrzynanej tarcicy najszerszy pomiar z korą może wyglądać korzystnie, ale nie odpowiadać powierzchni, z której powstanie element. Trzeba ustalić, czy liczy się szerokość średnią, najwęższy ciągły pas, pomiar pod korą, czy inna reguła handlowa. Przy blacie z naturalną krawędzią część nieregularna może być wartością projektu; przy prostokątnej formatce będzie odpadem.
W tarcicy obrzynanej również należy rozróżnić szerokość deski od szerokości gotowej. Krawędź po pile może wymagać wyprostowania, a deska zwężająca się albo krzywa nie zawsze odda pełny prostokąt na całej długości.
Jak porównać uzysk, a nie samą cenę za m³?
Tańszy metr sześcienny może wymagać większej ilości pracy i dawać mniej potrzebnych formatek. Porównanie powinno obejmować objętość kupowaną, udział szerokości użytecznej, odrzut na krawędziach, czas trasowania i obrzynania oraz możliwość wykorzystania pozostałości.
- Przygotuj listę formatek z minimalną szerokością, długością i stroną widoczną.
- Na kilku reprezentatywnych deskach narysuj rzeczywisty rozkrój, nie prostokąt oparty na maksymalnej szerokości.
- Oddziel odpad obowiązkowy od fragmentów, które można przeznaczyć na krótsze elementy.
- Policz czas dodatkowych operacji i potrzebne wyposażenie, w tym bezpieczne przygotowanie pierwszej prostej krawędzi.
- Porównaj koszt uzyskanych formatek, nie tylko koszt objętości wejściowej.
Kiedy wybrać tarcicę nieobrzynaną?
Ma przewagę, gdy projekt korzysta z naturalnej krawędzi, wymaga indywidualnego ustawienia elementów albo pozwala ominąć wady podczas trasowania. Jest też przydatna, gdy wykonawca chce sam zdecydować, jak poprowadzić krawędź względem usłojenia. Wymaga jednak miejsca do oględzin, dobrego planu rozkroju i maszyn umożliwiających bezpieczne utworzenie powierzchni odniesienia.
Kiedy wybrać tarcicę obrzynaną?
Jest praktyczna przy seriach prostokątnych elementów, ograniczonej przestrzeni magazynowej oraz wtedy, gdy ważne jest szybkie porównanie szerokości. Może zmniejszyć nakład pracy, ale przed zakupem trzeba sprawdzić, czy szerokości i długości pasują do listy formatek oraz czy pozostaje naddatek na wyrównanie krawędzi.
Co wpisać do zapytania?
- gatunek, grubość, wilgotność i stan powierzchni;
- wymiar oraz liczbę najważniejszych formatek, zamiast samej objętości;
- czy naturalna krawędź ma pozostać i na jakiej długości;
- czy biel, kora, otwory i inne cechy krawędzi są akceptowane;
- metodę pomiaru szerokości oraz minimalny ciągły pas użyteczny;
- zdjęcie albo rysunek oczekiwanego efektu, jeśli wygląd ma znaczenie.
Przed decyzją zobacz także poradniki o zapasie na rozkrój i selekcji desek.
Porównaj materiał z listą formatek