„Drewno na drzwi” nie jest pełną specyfikacją. Najpierw trzeba określić, czy chodzi o drzwi wewnętrzne czy zewnętrzne, skrzydło ramowo-płycinowe czy inną konstrukcję, elementy ramy, płycinę, ościeżnicę albo okładzinę. Dopiero do tych funkcji dobiera się tarcicę.
Drzwi wewnętrzne i zewnętrzne to różne projekty
Drzwi wewnętrzne pracują zwykle pomiędzy pomieszczeniami o zbliżonych warunkach. Drzwi zewnętrzne rozdzielają dwa środowiska i muszą jako cały wyrób spełnić wymagania dotyczące m.in. szczelności, izolacyjności, odporności na pogodę i bezpieczeństwa. Sama tarcica o dobrym wyglądzie nie zapewnia tych parametrów. Drzwi zewnętrzne, przeciwpożarowe, antywłamaniowe lub dymoszczelne powinny powstawać w ramach zaprojektowanego i udokumentowanego systemu; samodzielna zmiana materiału może naruszyć jego właściwości.
| Część | Rola materiału | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Stojaki i rygle ramy | Geometria oraz przenoszenie obciążeń | Prostoliniowość, przebieg włókien, długość bez wad w strefach połączeń |
| Płycina | Wypełnienie i główna powierzchnia dekoracyjna | Możliwość ruchu, grubość krawędzi, układ lameli i wykończenie przed montażem |
| Ościeżnica | Przeniesienie obciążeń skrzydła na przegrodę | Przekrój, mocowanie, uszczelki, zawiasy i warunki muru |
| Okładzina lub fornir | Wygląd przy stabilnym rdzeniu | Podłoże, symetria warstw, klej, krawędzie i zgodność procesu prasowania |
Konstrukcja ramowo-płycinowa
W klasycznej konstrukcji rama utrzymuje geometrię, a płycina wypełnia pole i może zmieniać szerokość w swoim gnieździe. Nie powinna być przypadkowo unieruchomiona na całym obwodzie. Wielkość luzu, głębokość wpustu i sposób zabezpieczenia powierzchni określa wykonawca na podstawie wymiaru płyciny, gatunku oraz spodziewanych zmian wilgotności.
Szeroka klejonka użyta jako całe skrzydło nadal pracuje w poprzek włókien i nie staje się stabilna tylko dlatego, że składa się z wielu lameli. Konstrukcja musi kontrolować płaskość, ciężar i współpracę z zawiasami. Wysokość skrzydła zwiększa znaczenie prostoliniowości stojaków oraz przebiegu włókien.
Wilgotność i kolejność obróbki
Materiał powinien być wysuszony do warunków przewidzianych dla produkcji i użytkowania, a nie jedynie oznaczony jako KD. Kontrola obejmuje wiele desek i punktów. Różnice wilgotności pomiędzy elementami tej samej ramy mogą ujawnić się dopiero po obróbce lub montażu.
Rozsądny proces zakłada selekcję i rozkrój wstępny, czas na ujawnienie naprężeń, ponowną kontrolę geometrii, obróbkę do wymiaru oraz próbne złożenie przed wykończeniem. Dokładna kolejność zależy od technologii zakładu. Materiał należy przechowywać na równych podporach, bez jednostronnego ogrzewania i zawilgocenia.
Selekcja gatunku i wyglądu
Orzech amerykański daje ciemną, reprezentacyjną powierzchnię, ale jego biel i naturalne różnice koloru wymagają jawnej decyzji. Klon pozwala uzyskać jasne drzwi o drobniejszym rysunku. Tulipanowiec dobrze się obrabia i jest stosowany w stolarce oraz drzwiach, szczególnie gdy projekt zakłada barwienie lub krycie, lecz jego naturalna kolorystyka jest zmienna. Orzesznik ma mocny kontrast i wysoką twardość, co może być atutem dekoracyjnym, ale utrudnia spokojne dopasowanie dużej powierzchni.
Przy parze skrzydeł albo ciągu drzwi materiał powinien być selekcjonowany razem. Warto określić stronę reprezentacyjną, dopuszczalny biel, sęki i sposób kontynuacji rysunku. Klasa tarcicy nie zastępuje takiej selekcji.
Okucia, wykończenie i próba
Miejsca zawiasów, zamka, samozamykacza i przeszklenia trzeba uwzględnić przy rozkroju. Wady lub gwałtowna zmiana przebiegu włókien w strefie głębokiego frezowania mogą osłabić detal. Przed produkcją serii warto wykonać próbę profilu, połączenia i wykończenia na materiale z tej samej partii.
Wykończenie wszystkich powierzchni spowalnia wymianę wilgoci, ale jej nie eliminuje. Dla drzwi zewnętrznych liczy się cały system obejmujący przygotowanie, grunt, warstwy nawierzchniowe, uszczelnienie krawędzi oraz harmonogram konserwacji. Należy trzymać się dokumentacji producenta i nie mieszać przypadkowych produktów.
Co przesłać do wyceny materiału?
- rodzaj drzwi, miejsce montażu i informację, czy wyrób podlega szczególnym wymaganiom;
- rysunek konstrukcji oraz listę stojaków, rygli, płycin, ościeżnic i listew;
- wymiary gotowe, naddatki, strony widoczne i kierunek włókien;
- gatunek, dopuszczalny biel, sęki, różnice koloru i sposób łączenia rysunku;
- wymaganą wilgotność, stan obróbki i sposób kontroli;
- rodzaj okuć, przeszklenia, uszczelek i planowane wykończenie;
- liczbę kompletów, termin oraz warunki transportu, odbioru i magazynowania.