Czym jest twardziel?
Twardziel to wewnętrzna strefa drewna, której komórki nie uczestniczą już w przewodzeniu wody w żywym drzewie. W wielu gatunkach gromadzą się w niej substancje nadające barwę i wpływające na właściwości drewna. Twardziel może być wyraźnie ciemniejsza od bielu, lecz nie jest to reguła pozwalająca rozpoznać ją wyłącznie po kolorze.
Twardziel nie oznacza „twardszego drewna”
Nazwa odnosi się do strefy w pniu, a nie do gwarantowanej twardości mechanicznej. Nie należy więc zakładać, że każda twardziel jest twardsza od bielu albo że sama obecność twardzieli rozstrzyga o przydatności elementu. Parametry zależą od gatunku, wilgotności, kierunku włókien i konkretnego zastosowania.
Znaczenie wizualne
W gatunkach takich jak orzech amerykański przejście od jasnego bielu do ciemniejszej twardzieli może silnie kształtować wygląd blatu lub frontu. Barwa nie jest jednak jednolita: różni się pomiędzy drzewami i deskami, a także zmienia po obróbce, wykończeniu i pod wpływem światła.
Selekcja twardzieli
Wymaganie przewagi twardzieli oznacza dodatkową selekcję i może zmniejszyć uzysk z deski. Przy dużej powierzchni warto zaakceptować rozłożenie elementów przed klejeniem, zamiast oceniać każdą sztukę oddzielnie. O końcowym efekcie decydują przejścia między sąsiednimi lamelami.
Co ustalić?
- oczekiwany kolor powierzchni,
- dopuszczalny udział bielu,
- układ desek na dużym elemencie,
- powierzchnie widoczne po montażu.
Jeżeli wymagana jest „sama twardziel”, trzeba doprecyzować, czy ograniczenie obejmuje obie płaszczyzny oraz krawędzie, czy wyłącznie stronę widoczną po montażu.