Czym jest paczenie drewna?
Paczenie to zmiana pierwotnego kształtu deski lub wykonanego z niej elementu. Może pojawić się podczas suszenia, magazynowania, obróbki albo późniejszego użytkowania. Drewno kurczy się i pęcznieje nierównomiernie w różnych kierunkach, dlatego uwolnienie naprężeń lub nierówny dostęp wilgoci może prowadzić do odkształcenia.
Jak może wyglądać?
- łódkowanie — wygięcie deski w poprzek szerokości,
- wygięcie wzdłużne — krzywizna widoczna na długości,
- krzywizna boczna — odchylenie jednej lub obu krawędzi w płaszczyźnie deski,
- skręcenie — narożniki deski nie leżą w jednej płaszczyźnie.
W praktyce kilka rodzajów odkształceń może występować jednocześnie. Ocena „prosta deska” powinna więc obejmować powierzchnie, krawędzie i przekątne, a nie tylko spojrzenie z jednego końca.
Wpływ na uzysk
Niewielkie wygięcie można czasem usunąć podczas strugania, ale odbywa się to kosztem grubości. Przy skręceniu strata może być znacznie większa, ponieważ trzeba zebrać materiał z przeciwległych narożników. Długa, odkształcona deska może dać poprawne krótsze elementy po rozkroju, lecz niekoniecznie jeden długi element.
Jak ograniczać ryzyko?
Tarcicę należy przechowywać na równym podłożu, na suchych przekładkach ustawionych jedna nad drugą. Materiał powinien mieć możliwość wyrównania wilgotności, ale nie może być jednostronnie ogrzewany ani zawilgacany. Przed obróbką warto go zaaklimatyzować, a większą ilość materiału usuwać etapami z obu stron elementu.
Czego nie obiecuje suszenie?
Oznaczenie drewna jako suszonego nie gwarantuje idealnej prostoliniowości ani tego, że element nigdy nie zmieni kształtu. Znaczenie mają również sposób przetarcia, naprężenia wewnętrzne, późniejsze warunki i konstrukcja wyrobu.